"Ανιχνεύοντας ουρανό". Προλογικό σημείωμα της Δήμητρας Νεοφύτου

"Ανιχνεύοντας ουρανό" όπως τιτλοφορείται η νέα ποιητική συλλογή του Τάκη Τσαντήλα, ανιχνεύουμε την μεγάλη αγάπη και το ξεχωριστό ταλέντο του ποιητή για την ελεύθερη, λυρική κι ερωτική ποίηση. Μια ξεχωριστή ποιητική συλλογή πλημμυρισμένη από λογής συναισθήματα, πολύ δυνατά σε όποια μορφή κι αν τα συναντούμε. Κυρίως όμως οι στίχοι του διακρίνονται για την έντονο ερωτισμό και λυρισμό  τους.

"Δραπέτης στον άνεμο σε γνώρισα
ηλιοβασίλεμα από κείνα
που εισχωρούνε εντός σου
μύριζες αύρα θαλασσινή και άλμη
ηδύφωτη ολκή άνθισες μέσα μου
την πεθυμιά μύριων παρεκτροπών ανέσυρες
ραίνοντας με ανασαιμιές αμάραντες το χρόνο
αμόλευτη νύμφη
των κρυφών μου σιωπών..."

Ένα αιώνιο ερωτικό ταξίδι γεμάτο πάθος, ένταση και πάντα τόσο διάφανο και κοντινό που γίνεσαι και εσύ ένα με τους στίχους του ποιητή και ταξιδεύεις...

Κυρίαρχο ρόλο στην ποίηση του έχει η ηρωίδα του, η μούσα του, η οποία άλλοτε παρουσιάζεται με τη μορφή της μέδουσας:
"Νομίζω πω είσαι ένα όνειρο
ένα περαστικό παραμύθι...
Πως στρέφοντας τα μάτια μου
στο γαλάζιο αχανές
παρουσιάζεσαι εσύ
όμορφη μέδουσα
των ενάλιων βυθών μου..."

Άλλοτε σαν νεράιδα στο πέλαγος:

"Για σένα μιλώ πελαγίσια νεράιδα
του ασίγαστου πάθους
και του ανέσπερου φωτός
που άνθισες τριαντάφυλλα εντός μου
που άνοιξες μυριάδες αγκαλιές
και στ’ άσπιλα φυτά τις χάρισες..."

Αλλά και με πολλές άλλες μυθικές μορφές.

Μια έκρηξη συναισθημάτων ολόκληρη η ποιητική αυτή συλλογή, που πιστεύω ότι δεν θα αφήσει κανένα αναγνώστη που αγαπάει την ποίηση ασυγκίνητο.

Κλείνοντας το μικρό αυτό προλογικό σημείωμα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Τάκη πού μου έκανε την τιμή να γράψω λίγα λόγια για το βιβλίο του αλλά κυρίως και περισσότερο να τον ευχαριστήσω για την ανθρωπιά του, τη φιλία του, την αγάπη του.

Να του ευχηθώ πάντα: "Ν' ανασαίνει την αγάπη που ψιθυρίζει το κυμάτισμα της ψυχής στη νοτισμένη κοιλάδα της καρδιάς του και ν' αφήνεται…"

"Ν' ανασαίνει... και ν' αφήνεται..."



Δήμητρα Νεοφύτου - Ποιήτρια / Στιχουργός

Προλογικό σημείωμα στην ποιητική συλλογή "Ανιχνεύοντας ουρανό" - 2007

"Ανιχνεύοντας ουρανό". Προλογικό σημείωμα της Βάσως Λέβα

Με πάθος κι έλλογη οργή, με ευαισθησία που προδίδει εσωτερική ζωή πλούσια ο Τάκης Τσαντήλας καταθέτει τη συμβολή του στην ανθρώπινη δημιουργία. Με αγάπη άδολη γι ανθρώπους και πράγματα, με πόνο "νηπενθή", μέσα σε μια φύση κοσμική κι απόκοσμη συγχρόνως, σπέρνει με σύνεση και ειλικρίνεια, χωρίς αναστολές τους στίχους του.

Το κύμα, οι ακρογιαλιές, ο ουρανός είναι σύμβολα, εργαλεία ποίησης, αναζήτησης κι όχι παραστάσεις αισθήσεων.

Κι εκεί που, ξέροντας τον Τάκη, περίμενα μια ποίηση κοινωνική περισσότερο, είδα ότι εκείνος είχε διαλέξει... Είχε διαλέξει τον έρωτα - σύμβολο - για να εκφράσει τη χρόνια ανυπακοή του στη βαρβαρότητα και την ασχήμια, στον "πολιτισμό" της αναλγησίας και της απάθειας.

Μια βαθιά και χωρίς προσχήματα αναζήτηση του εαυτού του και του ανθρώπου. Μια προσπάθεια αυτοπροσδιορισμού κι αυτογνωσίας.
"...Βάζω στους στίχους μου φωτιά
να ζεσταθώ, να αναθρέψω...
Μαζί τους καίγομαι...
Στις στάχτες θα με βρεις..."

Κι η μοναξιά των ανθρώπων και των πραγμάτων μόνιμο μοτίβο της ποίησης του, που όμως βιώνεται με μια δημιουργική συμφιλίωση κι ενίοτε ως... χώρος προβληματισμού και ανάτασης η ως σύμβολο "απειθαρχίας". "...Οδύνη κι ηδονή μαζί..."
"...Τη μοναξιά που δεν με λησμονεί ποτέ
κι ας την προδίδω ενίοτε
που τη σκορπίζω θρύψαλα στον άνεμο
που την πυροδοτώ δίχως να καίγεται...
Που με περιγελά και μ΄ αγκαλιάζει..."

Κι ο έρωτας "παρούσα απουσία" έμπνευση κι όνειρο, αιχμή κι αφετηρία εσωτερικής, ψυχικής και νοητικής "απογύμνωσης".

Μας βοηθάς Τάκη να "ανταμωθούμε πάλι στο «διηνεκές του χρόνου" στο "απείθαρχο άπειρο" αποφεύγοντας απόλυτα τους μελοδραματισμούς και τη μοιρολατρία. Να βιώνουμε πιο συνειδητά την "ψαγμένη" αισιοδοξία, με "ατέρμονα ποιήματα απείθειας ωραία..."

Καλοτάξιδοι οι στίχοι σου.

Η ανίχνευση σου στον ουρανό...

Βάσω Λέβα – Φιλόλογος

Προλογικό σημείωμα στην ποιητική συλλογή "Ανιχνεύοντας ουρανό" - 2007

Αμάραντες ανασαιμιές

Δραπέτης στον άνεμο σε γνώρισα

ηλιοβασίλεμα από 'κείνα

που εισχωρούνε εντός σου

μύριζες αύρα θαλασσινή και άλμη

ηδύφωτη αλκή έπνευσες μέσα μου

την πεθυμιά  μυρίων παρεκτροπών ανέσυρες

ραίνοντας με ανασαιμιές αμάραντες το χρόνο

αμόλευτη νύμφη

των κρυφών μου σιωπών


Τάκης Τσαντήλας

"Ενδελεχή κι απόκρυφα". Κριτική της Βιβής Τσαμπακάλου

"Κοιτάζω γύρω μου
Σιωπή
Μοναχικές σκιές βαδίζουν πάνω κάτω
Πνίγομαι
Σφίγγω τις γροθιές μου
Χτυπάω
Αδύνατον να πέσουν τα τείχη, είναι γερά χτισμένα
Ακόμα μια προσπάθεια
Ανώφελη
Το χέρι μου ματώνει
Το κορμί μου ολάκερο ματώνει
Ματώνει κι η ψυχή μου"
Αυτός είναι ο Τάκης Τσαντήλας, ο συμπολίτης μας, με κύρια ενασχόλησή του, "τη συγκομιδή και τη μελέτη διαφόρων απο-ρημάτων" όπως ο ίδιος τουλάχιστον αυτοπεριγράφεται και ο δημιουργός της ποιητικής συλλογής με τίτλο "Ενδελεχή κι απόκρυφα ατοπήματα".
Διαβάζοντας τα ποιήματά του καταφέρνεις και ξεφεύγεις για λίγο από τους ανελέητους ρυθμούς της πραγματικότητας.
Ερωτικοί, παθιασμένοι, συναισθηματικοί, βαθιά ανθρώπινοι οι στίχοι του αγγίζουν τις αισθήσεις και πυρπολούν τη φαντασία του αναγνώστη, παρασύροντας τον σε ένα μαγευτικό ταξίδι στον κόσμο των αναμνήσεων και των εμπειριών του.
Σε αναπολήσεις κάθε χαμένης και κερδισμένης αγάπης, σε όνειρα καλά κρυμμένα, σε σκέψεις και επιθυμίες που οι περισσότεροι δειλιάζουν να αρθρώσουν, με σαφή και δυνατό λόγο, σε ελπίδες αληθινών σκέψεων.
Ο ίδιος ο ποιητής μας εξομολογείται:
"Ενδελεχή κι απόκρυφα λοιπόν στην επιφάνεια πρωταρχικά για λίγους φίλους που πιστεύω πως εκτιμούν όχι την αυθεντία αλλά την αυθεντικότητα των όσων καταθέτω στο ανελέητο φως της αξιολόγησης και της κριτικής.
Ενδελεχή κι απόκρυφα και ατοπήματα προπάντων, κατ’ εξακολούθηση.
Κατάθεση ψυχής και αυτομόληση λόγου.
Δεν διεκδικώ δάφνες λογο-τεχνικές, συγγραφικές κλπ. Έχοντας πιστεύω αξιόλογο το "γνώθι" απόψεις καταθέτων ενδοσκοπικές και συναισθήματα πολλά και ποικιλότροπα εκθέτω, προσδοκώντας να κολυμπήσω αξιοπρεπώς στην απέραντη κίνηση του ωκεανού της αν-εφήμερης γνώσης.
Γιατί - επί της ουσίας - πιστεύω ότι, σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής μας, δεν πρέπει να μένουμε αμέτοχοι και στεγανοποιημένοι, αλλά να ρισκάρουμε απέναντι σε καιρούς αιμοβόρους έχοντας πάντα τις φλέβες μας ανοιχτές και στιλπνές τις αισθήσεις μας.
Για να ξανα-φέρουμε στο πρόσκληνιο την φαντασία και την ποίηση".
Αυτός είναι ο Τάκης Τσαντήλας και συναρπαστικός όταν γράφει:
"Μια ηλιαχτίδα μέρες τώρα
- κι είναι χειμώνας για καλά -
επίμονα και λάγνα με φλερτάρει".


Βιβή Τσαμπακάλου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Λαμιακός τύπος" στις 17/02/2006

"Είδωλα που κραυγάζουν". Κριτική του Βασίλη Αποστολόπουλου

Μια ποιητική συλλογή που πρόσφατα (Γενάρης 1982) είδε το φως στη Λαμία με τον τίτλο «Είδωλα που κραυγάζουν» την υπογράφουν δυο νέοι ποιητές. Ο Τάκης (Δημήτρης) Τσαντήλας και ο Κώστας Κολλημένος.
Στην πνευματική ζωή της Λαμίας έρχονται οι δυο Διόσκουροι του ποιητικού Πήγασου, να προσθέσουν το λιθαράκι τους στο οικοδόμημα της τέχνης με τη δική τους έμπνευση και πρακτική.
Η παλιά ποίηση είχε το χαρακτηριστικό του έμμετρου λόγου. Σήμερα παραμερίστηκε απ’ τη νεότερη αντίληψη, εγκαινιάζοντας τον ελεύθερο στίχο. Μ' αυτή την τεχνική κάνουν τα παρθενικά τους βήματα, στο χώρο της λυρικής ποίησης οι Κύριοι Τσαντήλας και Κολλημένος. Με περισσότερο λυρισμό ο πρώτος, μ’ ενισχυμένο ρεαλισμό ο δεύτερος.
Μελετώντας με προσοχή την εργασία των νέων αυτών ποιητών, ανταμώσαμε τον ωραίο στίχο να κινείται αρμονικά με ρυθμό και με μέτρο, με διαλεγμένο λόγο, μεταφορές και συμβολισμούς και οπωσδήποτε με μια ελλειπτικότητα, που συμβαδίζει με τη νεότερη ποίηση.
Δεν παγιδεύτηκαν από μια άγονη στράτευση μα κοίταξαν τη ζωή, στο σήμερα και το αύριο, με κάποια συνειδησιακή και συναισθηματική φόρτιση. Κάπου αγγίζουν τη φιλοσοφία, κάνουν κριτική διαφόρων μορφών του κατεστημένου, νοσταλγούν τον έρωτα, χωρίς να απουσιάζει και κάποιος απαισιόδοξος ψίθυρος.
Ας προσέξουν περισσότερο στην απλότητα της γραφής και στην ειλικρίνεια όσων εκφράζουν.
Παραθέτουμε δείγματα γραφής τους:

Του Τάκη (Δημήτρη) Τσαντήλα:

Η ζυγαριά σου εξουσία βάρυνε
τα κέρδη σου αυξήθηκαν
ένα κορμί από κόκαλα τριμμένα
και η σιωπή μου
είναι - μη μου πεις -
σημαντικό αντίβαρο για σένα...
ή
Το ταξίδι συνεχίζεται
το πέλαγος ξανοίγεται
................................... 
ποτέ δεν είδα ολάκερο το φεγγάρι...
____________________

Του Κώστα Κολλημένου

ΩΔΗ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

Ω! γαλάζια θάλασσα
εφηβική λαχτάρα
πως φύλαγε το κύμα σου
την παιδική χαρά μου...
ή
Ρημαγμένο σπιτικό νεκρό.
Μια ροδιά θρηνεί απ’ τη ρίζα της
τη χορταριασμένη αυλόπορτα...

Τους ευχόμαστε δουλειά κι επιτυχίες.

Βασίλης Αποστολόπουλος - Εκπαιδευτικός & συγγραφέας
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Λαμιακός τύπος» στις 16/03/1983

Με τα μάτια της ψυχής

Κλείσε τα μάτια στο σκοτάδι
δες με τα μάτια της ψυχής τον άνεμο
και το φεγγάρι που 'ναι ολόγιομο απόψε

Δες με, από μακριά σου γνέφω
απ' τα κατάβαθα της θύμησης
από το μέλλον

Δες με και αναπόλησε εκείνες τις στιγμές
τις μακρινές, τις άφαντες
που προκαλούσαμε τα κύματα
με τα παράτολμα βυθίσματα

Ποιήματα υφαντά σχεδίασε
στον αργαλειό της ψυχής σου
κι ανίχνευσε με προσοχή
την ποθεινή προσέγγιση στον ήλιο
μην και καεί από το πάθος σου
από τη λάμψη που πυροδοτεί
το φωτισμένο πρόσωπο σου

Την ανάσα μου άκου
της βροχής τους χτύπους
τον ξέφρενο χορό μέσα στα σπλάγχνα μου
την υγρασία των ματιών μου


Τάκης Τσαντήλας