Εμπύρετο ποίημα

Αναμένω
την ευωδιά της θωριάς σου
σε κάθε τραίνο
σε κάθε σταθμό
που κατεβαίνεις
και σε βλέπω να έρχεσαι
με σημαία "εμείς"
ν’ ανεμίζει στα χέρια σου
και τη σελήνη ν’ ανάβει
ανάβοντας ως το κόκκαλο
επιθυμία και θύμηση
και την αίσθηση
πως ο έρωτας είναι ίσως
το μόνο εμπύρετο ποίημα
που δύναται
να μας απεκδύει αργά
και να μας παραδίδει
- έστω εφήμερα -
στην αθανασία


Τάκης Τσαντήλας 

Η παιδική μας ηλικία

Σε τι ωφέλησαν λοιπόν τα ποιήματα;
Μήπως σκεπάστηκαν οι άστεγοι
κι ανάσαναν οι άποροι
ή μήπως κόπασε ο τρόμος των πολέμων;
Γι’ αυτό σου λέω
κάψε σημαίες και ποιήματα
και μίλα μου για σένα.
Για την μοναδική πατρίδα που σε έστερξε.
Την παιδική σου ηλικία! 

Τάκης Τσαντήλας  /  "Της ροής και της τέφρας" 

____________________________________ 

Our childhood 

So, what all those poems been for?
Have they been roofs for homeless
And relief for the poor
Or has the terror of the wars been ceased?
That’s why I’m telling you
Burn flags and poems
And tell me about you.
Tell me about the only home which has ever felt for you.
Your childhood. 

Takis Tsantilas  /  "Flux and ashes" 

Translation:  Maria Andreadelli  (Μαρία Ανδρεαδέλλη) 

Η μουσική των χρωμάτων

Η περπατησιά της ζωής δεν είναι μονοδιάστατη.
Κυλά ακανόνιστα με βήματα και με κύματα.
Με φόντο τη μνήμη, την αίσθηση και την παραίσθηση.
Την ευαισθησία, την άποψη, τη συναισθηματική φόρτιση.
Ανταμώνει συχνά με τη διάπυρη επιθυμία και την προσμονή της αυγής που θα φωτίσει και θ' αλλάξει τον κόσμο.
Με την πλάνη μας - γοητευτική και επίμονη - πως η έφοδος στον ουρανό των ονείρων μας είναι εφικτή εδώ και τώρα.
Με την ποίηση των θαυμάτων και τη μουσική των χρωμάτων.


Τάκης Τσαντήλας 

Κριτικό σημείωμα του Βασίλη Τσακίρογλου σε σχέση με την ποιητική συλλογή της Μαρίας Αργυρακοπούλου «Αποτυπώματα στο πουθενά»

Αγαπητή μου Μαρία
Με το χέρι στην καρδιά, σου αραδιάζω κάποιες σκέψεις μου και ένα μεγάλο ευχαριστώ σε σχέση με την εξαιρετική ποιητική συλλογή σου «Αποτυπώματα στο πουθενά».
« Στον απόπλου της ζωής
το σκαρί μου προσέφερα σ’ όνειρα
δρασκελίζοντας μαζί τους
εύφλεκτες ύλες…»
Νιώθει κανείς ιδιαίτερη συγκίνηση όταν έρχεται σε πρώτη επαφή με κάποια καινούργια πνευματική δημιουργία. Και αυτή τη συγκίνηση την ένοιωσα γιατί η δημιουργία σου αυτή παρέχει αξιόπιστες υποσχέσεις για μια μελλοντική εξελικτική της συνέχιση.
Τα «Αποτυπώματα στο πουθενά» είναι μια γλυκιά, ερωτική ποίηση που με τους δικούς της ειρμούς γεμίζει τα σωθικά μας αισιοδοξία και πίστη πως τελικά η αγάπη είναι το μόνο που αξίζει στη ζωή μας.
Η ζωή, αυτή η ανεπανάληπτη για τον καθένα μας, δεν είναι παρά μια σειρά έγχρωμες φωτογραφίες, που τα χρόνια και ο ήλιος τις κάνουν ασπρόμαυρες. Όλα χάνονται, όλα εκτός από την αγάπη. Αυτή μένει ακατάλυτη! Είναι ο νόμος, ο μοναδικός που ρυθμίζει την αρμονία του κόσμου.
Από το πρώτο έως το τελευταίο σου ποίημα, διάβασα κάθε στίχο σου αργά, απολαυστικά, στάθηκα, πισωγύρισα, σκέφτηκα και θυμήθηκα, αλλά στο τέλος εισέπραξα το σφρίγος, την εμβρίθεια, τον ρομαντισμό και την λιτότητα της ψυχής σου.
Καταδύεσαι με την σκέψη σου στα άδυτα των στοχασμών του αναγνώστη και δεν χρειάζεται να τα μεταλαμπαδεύσεις, αφού εσύ η ίδια είσαι το μέσον της ψυχικής του ανάτασης.
Ζωηρότερη εντύπωση μου έκαναν τρεις από τις αρετές της γραφής σου. Η τέλεια ποιητική έκφραση, ο έντονος κραδασμός της ψυχής σου σε καταγραφές που εμπνέει μόνο ο έρωτας, και οι συναισθηματικές σου αποκορυφώσεις που είναι χαρισματικό στοιχείο του ποιητή.
Ο έντονος συναισθηματισμός που αποπνέουν οι στίχοι σου παρασύρει τον συμπάσχοντα αναγνώστη σε συγκίνηση. 
Τέλος, επιθυμώ να κάνω μια σύντομη αναφορά στη γλώσσα, που απαλλαγμένη από ακρότητες, ξενόφερτα στοιχεία και σκοπούμενους εντυπωσιασμούς, παραμένει απλή και εύπλαστη αγγίζοντας αβίαστα το γλωσσικό αίσθημα του κοινού στο οποίο απευθύνεται.
Τα ποιήματά σου είναι όλα όμορφα και αναδίνουν το έντονο άρωμα της εφηβείας θα έλεγα, όπως τα πρωτοανοιγμένα τριαντάφυλλα. Ο ένας στίχος πιο όμορφος από τον άλλο και η γλώσσα σου αξιόλογη και αψεγάδιαστη.
Τι να πρωτοεπαινέσω αγαπητή μου ποιήτρια από τα τόσα διαμάντια μέσα στα ¨Αποτυπώματα…» που φώτισαν την εσωτερικότητά μου.
Είπα να διαλέξω επιγραμματικά  κάποια, αλλά το μετάνιωσα γιατί ξέρω ότι θα  αδικήσω όλα τα άλλα. Η συγκινησιακή φόρτιση και η υποβολή, θα έλεγα,  των συναισθημάτων, είναι θαυμαστή.
Σου εύχομαι να εξακολουθήσεις τον ανηφορικό δρόμο σου ανεβαίνοντας όλο και πιο ψηλά τη σκάλα της ποίησης που δεν έχει τέλος. 

Με εκτίμηση 
Βασίλης Τσακίρογλου /  16.02.22 

Υπνοβάτης

Φλερτάροντας με την έμπνευση
μοναχός σ’ ένα άδειο δωμάτιο
αναδιφώ τη βροχή
που ξεσπά αναπάντεχα μέσα μου
συνομιλώ με τη σκιά μου
γράφω για σένα
και προσπαθώ να συνάψω φιλίες
με το φως και με άσεμνα ποιήματα
την ώρα που η σιωπή
τροχίζει τα νύχια της
και μου γδέρνει το σώμα 


Τάκης Τσαντήλας 

Ακίδες θύμησες

Σμίγουν οι ανάσες μου με τις βροχές
ξυπνούν οι θύμησες
κι αλώνουν όνειρα και πλάνες
μ' αχνό το φως
κι ανάλαφρο αεράκι δειλινού
 
Ακίδες θύμησες
χαράσσονται βαθιά
μες στη σιωπή μου

Τάκης Τσαντήλας

"Ιχνηλατώντας τη σιωπή" 

Το σύννεφο στην ποίηση

 Ευχαριστώ θερμά την κ. Αγγελική Καραπάνου και τον ωραίο και φιλόξενο πάντα ιστοχώρο της «ΕΝΝΕΠΕ ΜΟΥΣΑ» για την συμπερίληψη (και) δύο δικών μου ποιημάτων, το «Άστατο σύννεφο» και το «Σύννεφο με αναμνήσεις» στο εξαιρετικό αφιέρωμα, της 15.12.21 με θέμα «Το σύννεφο στην ποίηση».

 * Άστατο σύννεφο 


Αναρωτιέμαι
- κι ας θαρρώ πως σε ξέρω από πάντα -
αν είσαι ποίημα
κάτι από μένα που βρήκες στ’ αζήτητα
ή απλά ένα άστατο σύννεφο 

Αναμφίβολα πάντως
κι ύστερα από τόσες φορές
που αλλάξαμε σώματα
ακόμα και η πιο μυστική σου ανάσα
αφθονεί στο ιερό
του κοινού μας ναΐσκου 


«ΥΣΤΕΡόΓΡΑΦΑ με παραλήπτη» / «Χρόνος Εκδόσεις» / 2019 

*     *     *     *  

* Σύννεφο με αναμνήσεις 


Και μετά το παρανάλωμα τι;
Ξέρω, θα μου πεις,
θα μου τραγουδήσεις μάλλον
πως "τίποτα" δεν έχει αλλάξει
και τίποτα δεν είναι όπως παλιά"
και το βιολί να σιγοκλαίει ψηλά στη σκέπη
που ανεβαίναμε να προσεγγίσουμε τα σύννεφα
γιατί εκεί ζούσαμε
εκεί ανασαίναμε
εκεί ανθούσαμε 

Και τώρα; τώρα που το πάθος ναυάγησε
εκεί στα σύννεφα δεν ζει κανείς
κανείς θνητός δεν ζει εκεί
μήτε θεός
μήτε κι ο θάνατος
γιατί κι αυτός μετοίκησε στη γη
και συμβιώνει με τρελούς
με άστεγους
και με αποκλεισμένους 

Το κρύο, Μάτια μου, αφόρητο
κι ας είναι ντάλα Καλοκαίρι 


«ΥΣΤΕΡόΓΡΑΦΑ με παραλήπτη» / «Χρόνος Εκδόσεις» / 2019 


https://ennepe-moussa.gr/%CF%81%CF%8E%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B1-%CF%84%CE%B1-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1/%CF%84%CE%BF-%CF%83%CF%8D%CE%BD%CE%BD%CE%B5%CF%86%CE%BF-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%AE%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B1?fbclid=IwAR3oT_K0odVAQtA7tIehrqRFNSkj7c-WqyEDclgcCYphpkiFMcgnjnXJJZE 

Υμνωδία

Να υμνείς τη φωτιά
που ο έρωτας άναψε
μέσα σου 

Να λες, είμαι ευτυχής
που με βρήκε το πάθος
και μ' έκαψε


Τάκης Τσαντήλας

Παράξενη άνοιξη

Η μέρα μας έδυσε τόσο απρόσμενα
που δεν προλάβαμε
να δούμε τα υγρά μάτια
της λαβωμένης λιακάδας
το πνιχτό σπάραγμά της
καθώς άγγιζε με κατάνυξη
τα νεκρά άνθη της άνοιξης.
Έτσι οι νύχτες μας
ενδύθηκαν με το έλασσον φως  
μέτοικων άστρων 
και βγήκαν αμίλητες
στα μπαλκόνια.
Προτροπή ζωής είναι ετούτη
η παράξενη άνοιξη
μας κυνηγάει ο άνεμος
μας κυνηγούν τα ποιήματα
μας κυνηγάει ο καιρός
κι εμείς προσπαθούμε να διαφύγουμε 
γεμάτοι φλογερές επιθυμίες
με τα δύσοσμα τραίνα της νύχτας
που δεν ξεκινάνε ποτέ.


Τάκης Τσαντήλας 

Αλκυονίδες μνήμες

Εκεί σε βρίσκω
Στις αλκυονίδες μνήμες αιώνων
Που μας πάνε πολύ μακριά
Σε αστρικά ταξίδια

Που μας φέρνουν πιο κοντά
Τόσο που γέρνω
Και σ’ αγκαλιάζω


Τάκης Τσανττήλας

Ελιγμοί στο κενό

Με καταδίδεις στην τρέλα
με παραδίδεις
κάθε φορά
λίγο πριν απαγγείλω την "απόδραση"
και φύγω∙
κάθε φορά
λίγο πριν σ' ασπαστώ
και σ' αποχαιρετίσω.


Τάκης Τσαντήλας

Όσα ποθήσαμε

Ταξιδεύω μαζί σου αιώνες
σε βυθούς
σ' ουρανούς
σε αιθέρες
ως εκεί
που η μνήμη συναντά τη σιωπή
και η τρέλα το λόγο

Όσα σκορπίσαμε, μας ανήκουν
Όσα ποθήσαμε, μας σκορπούν

Τάκης Τσαντήλας 

Σε πείσμα των καιρών και των κριμάτων

Κι όταν όλα θα καταρρέουν με πάταγο
Εμείς - σε πείσμα
των καιρών και των κριμάτων -
θα παραμένουμε όρθιοι
ακουμπώντας ανάλαφρα
ο ένας στον ώμο του άλλου
εμμένοντας με συνέπεια στον αέρα
στο λόγο
στο φως
και θ' ανελκύουμε αξίες ζωής ανοξείδωτες
από τα βάθη των αιώνων


Τάκης Τσαντήλας

"Σεπτά κι ανερυθρίαστα"
Εκδόσεις "Συμπαντικές διαδρομές" / 2015

Ο γρίφος της νύχτας

Ευκρινής και αθώος
ως πυρίκαυστος λόγος
απέναντι σε καιρούς
ευτελείς κι ανυπόφορους
κι εσύ ανάσα μελίρρυτη
να ξεγυμνώνεις το ποίημα
αδημονώντας να σμίξεις
στα νέφη
μαζί του 

ΥΓ: Έλα
κι απόψε
στο πλάι μου
να επιλύσουμε
τον γρίφο
της νύχτας 


Τάκης Τσαντήλας 

Λογόδρομος

Στις περιηγήσεις του πάθους 
του λάθους 
του άλγους 
ν’ αναζητάς τα ποιήματα. 

Στη σκόνη στον λογόδρομο
του χρόνου. 


Τάκης Τσαντήλας 

Απόδραση στο ξημέρωμα

Αδημονώ,
πριν το ξημέρωμα
απευθύνει το χαίρε στη νύχτα
να έρθεις
ν’ ανταμωθείς με το πάθος
στο πλάι μου 

Να ψηλαφίσεις ανάλαφρα
με χέρια που καίνε
πληγές ανοχύρωτες 

Πριν το ξημέρωμα
αλώσει την έναστρη νύχτα
να έρθω
να σμίξω μαζί σου
ως κύμα αμέρωτο 

Να ασπαστούμε
στο φως που χαράζει
με έμφλογα ποιήματα 


Τάκης Τσαντήλας  

Ορίζοντας φιλοξενίας

Έναν χώρο μαζί σου 
να μας συγκινεί και να μας ανέχεται 
έναν ουρανό να μας αποδέχεται 
για να κοινωνούμε στα άστρα 
όλα αυτά που ποθούμε 
που προσδοκούμε 
που σιχτιρίζουμε. 
Κι έναν ορίζοντα διαυγή και φιλόξενο 
που να μπορούμε ενίοτε 
να τον προσεγγίζουμε. 



Τάκης Τσαντήλας 

Βουτιά στην ποιητική γραφή του Τάκη Τσαντήλα. Της Ελευθερίας Γοργογιάννη

Η “ποθητή αταξία” του Τάκη Τσαντήλα κυριαρχεί στην τελευταία του ποιητική συλλογή με τίτλο “Υστερόγραφα με παραλήπτη” από τις “Χρόνος Εκδόσεις”. Την προσκαλεί με ύφος λυρικό και ικετικό. Άλλοτε σαν έφηβος, άλλοτε σαν ναυαγός και άλλοτε σαν κομιστής του φωτός, καλλιγραφεί γνήσια κι ερωτογόνα στα βαθύτερα στρώματα της υπάρξεως.
Η μύηση των αχράντων μυστηρίων ολοκληρώνεται μέσω του “έκπαγλου λόγου” και φωταγωγεί τον αναγνώστη σχεδόν αμείλικτα. Σπονδή τα “αιρετικά κι ατημέλητα ποιήματα” στο φως του φεγγαριού που τον διαφεντεύει, “πυξίδα οι λέξεις που λέμε ή πνίγουμε”, στρατεύονται εναντίον του τα πρωινά που χαμηλώνει το βλέμμα και διψά το “Εμείς”. Είναι τότε που προβάλλει με περισσή αλκή “το ατάραχο χέρι που κρυφά μέσ' στη νύχτα / θανατώνει το θάνατο”.

Από ποίημα σε ποίημα, σαν από νησί σε νησί, ο δημιουργός σκιρτά. Αφήνεται στην παλίρροια των λέξεων ρισκάροντας την αμοιβαία μελαγχολία. Οι φλοίσβιες ανάσες του γίνονται γρηγορότερες και επικρατεί η αγωνιώδης παρόρμηση να κοινωνήσει τον έρωτα σε κάθε συχνότητα. Η μνήμη και η λήθη σε πλήρη ισορροπία μεταξύ τους καραδοκούν σε κάθε στίχο να κλέψουν τον ποιητή και μαζί του τις μάχες που τον γεννούν πικρό και περήφανο. Γίνονται στα χέρια του γραφίδα κι εκείνος - ασύντακτος στη μοίρα - περιφρονεί το φθαρτό και υμνεί το αθάνατο έπος, τον Έρωτα.

Πλάι του το Εγώ και το Εμείς συνασπίζονται αρχέγονα, ατελεύτητοι θεοί στο πάνθεον των ποιημάτων που τον ξημερώνουν υποταγμένο στο παρόν. Σαν “σε δείπνο εραστών που κοιμούνται” κινείται κυκλωτικά κι επίμονα - οριακά επίορκα - καθώς αποτινάσσει σταδιακά κάθε “ίχνος σκόνης”, “φτάνει ν' αντέξει ο νους”. Ιδανικά, ο νους αντέχει, καλλιφρονεί στα μετέπειτα φεγγάρια, “το φιλί ανεμίζει ασύνορο / στα οδοφράγματα της εξέγερσης”. Αυτή η νοσταλγική εξέγερση οδηγεί στα απέραντα κατατόπια που έχουν πόνο κι “κι αθώρητα δάκρυα”, αυτή “απεκδύει αργά / σφριγηλά και παλλόμενα / σώματα”. Ο χρόνος του μόνιμος δραπέτης, μόνιμη και “η αναρρίχηση στον ιστό των παθών”.

Απροσάρμοστος και βαθιά ουτοπικός αναζητά διακαώς “το φως της αυγής που μας έκρυψαν”. Το ανακαλύπτει διαλύοντας εαυτόν “βαθιά πολύ στα ενδότερα της σάρκας”. Ορμώμενος από τα βάθη του και τον πνιγμό, από τον “σπόρο στη στάχτη”, σκάβει νυχθημερόν για την αλήθεια εκείνου του καιρού που η αφθονία των άστρων δεν αφήνει περιθώρια για οπισθοχώρηση, για μπάλωμα, για παραίτηση. Η μόνη απόσχιση είναι από “το αναίσχυντο τέλμα” του.

Κρατώντας αισθαντικά την ύλη και το πνεύμα του έτερου μισού, “διασχίζει με κατάνυξη το σύμπαν” ζητώντας την εξιλέωση των μεγάλων ερώτων, τον “ξεσηκωμό του άφθαρτου λόγου”, την αγαλλίαση των ονείρων. “Βαθιά στις ανάσες τους, κατοικεί το αμάραντο χάδι”. Εκεί, “το αόρατο κι ανεξήγητο θαύμα της στιγμής, της ροής, της ζωής” κυοφορεί “το βαθύτερο εσωτερικό τους φως” και γεννά τη “μυθική αξίνα της ελευθερίας”.

Αέναος και ακύμαντος στο διηνεκές της ελπίδας, φράσσει το στερέωμα για ιδία χρήση. Εξακολουθητικά, με πίστωση αόρατου χρόνου, αποζημιώνει τον κοινωνούντα με εδράζουσες απολήξεις ερωτικών σκιρτημάτων, διάσπαρτες και αποκλίνουσες, όπως ακριβώς η δύναμη της ζωής που ξεστρατίζει μέσα του. Κατακερματίζεται και ενώνεται σαν τράπουλα που ξαναμοιράζεται κάθε πρωί. Κι εκείνος με σκονισμένη αμφιθυμία της αφαιρεί κάθε άσσο και την καθηλώνει.

** Η τελευταία μου εργασία στο "Μαθητεύω Ποίηση" της κ. Βασιλικής Νικοπούλου στάθηκε μια πραγματική αποκάλυψη. Να βουτάς στις "εγγραφές" του δημιουργού για να τρυγήσεις την παραμικρή σταγόνα ύπαρξης και ανυπαρξίας. Σας αφήνω να εξερευνήσετε τον ποιητικά αισθαντικό κόσμο του Τάκη Τσαντήλα και σάς προτρέπω να διαβάσετε το βιβλίο του "Υστερόγραφα με παραλήπτη" από τις Χρόνος Εκδόσεις.

Ίσως διαπιστώσετε ότι τελικά το βιβλίο "διάβασε".... εσάς!

Ελευθερία Γοργογιάννη  /  Εκπαιδευτικός – Λογοτέχνης  /  18.01.2021 


https://omfthlog.wordpress.com/2021/02/25/%ce%b2%ce%bf%cf%85%cf%84%ce%b9%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%bf%ce%b9%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%b7-%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%b7-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%ce%b1%ce%ba%ce%b7-%cf%84%cf%83/

 

Αποτίμηση

Όλα τα πράγματα στη ζωή θέλουν τρόπο. 
Ο τρόπος είναι αυτός που καθορίζει την εξέλιξη τους. 
Τα μικρά και μεγάλα εκείνα βήματα 
που μας απεγκλωβίζουν 
από την ομηρία της αγνωσίας. 
Που αλλάζουν τη θέση, τη φορά, την ματιά 
που βλέπουμε τον κόσμο. 
Που τον μαθαίνουμε ξεμαθαίνοντάς τον. 

Ο κόσμος αλλάζει από την στιγμή που συνειδητοποιούμε 
πως τίποτα δεν είναι αυτονόητο
τίποτα δεδομένο
τίποτα στατικό. 

Πως όλα είναι διεκδικήσιμα ως μια Κυριακή της ανάστασης. 


Τάκης Τσαντήλας 

Ατελές και ωραίο

Στους εντός μας 
της αγάπης ναούς και της μέθεξης 
περισσεύει το λίγο 
το πιο λίγο 
το ελάχιστο 
το αντίδωρο χάδι μοιράζεται 
το δάκρυ ευωδιάζει 
το εγώ θρυμματίζεται 
ο λόγος μαζί με το φως ανυψώνονται 
σελαγίζουν στο άπειρο 
μέρα και νύχτα 
νύχτα και μέρα 
αναδείχνοντας το εμείς
του αρραγούς 
του ατελούς
του ωραίου. 


Τάκης Τσαντήλας